Η Περαία μας

   Οι πρώτοι κάτοικοι

 Τον Σεπτέμβρη του 1923 έφτασαν με καΐκι, στην ακτή της Περαίας, οι πρώτοι πρόσφυγες που εγκατέλειψαν την Ανατολική Θράκη μετά την ανακωχή των Μουδανιών. Αρχικά το καΐκι που τους είχε πάρει από τον Γαλατά της Καλλίπολης, τον Νοέμβρη του '22, τους άφησε στην Πρέβεζα, όπου έμειναν μερικούς μήνες. Από την Πρέβεζα έφυγαν τέλη Αυγούστου ή αρχές Σεπτέμβρη και έφτασαν στη Θεσσαλονίκη. Αφού πέρασαν από το Απολυμαντήριο έφυγαν, άλλοι για το Τσορ (Πτολεμαΐδα),  και άλλοι ήρθαν προς την νοτιοανατολική ακτή του Θερμαϊκού και βρήκαν 3 οικογένειες που είχαν εγκατασταθεί εδώ από τον πρώτο διωγμό το 1914. Μέρα με τη μέρα κατέφθαναν ολοένα και περισσότεροι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, τη χερσόνησο της Ερυθραίας και της περιοχές Σεβντίκιοϊ και Τζιμόβασι στα νότια της Σμύρνης. 

    Εγκαταστάθηκαν πρόχειρα σε σκηνές που τους έδωσαν από τον εποικισμό, ενώ λίγο αργότερα τους έστειλαν ξυλεία και κεραμίδια για να φτιάξουν σπίτια. Οι ίδιοι οι πρόσφυγες έφτιαχναν πλιθιά με χώμα, νερό και άχυρα (πέτρες δεν υπήρχαν) και μ' αυτά έχτισαν τα πρώτα σπίτια.

              Βιβλιάριο περιθάλψεως της προσφυγικής οικογένειας Χαράλαμπου Λάζογλου από τον Γαλατά της Καλλίπολης. Αρχείο Ελένης Μαντζάρη